Home / Podstawa dzialania specjalności w ZHP


Podstawa dzialania specjalności w ZHP

Uchwała Głównej Kwatery ZHP nr 57/2011
z dnia 12 maja 2011 r.
w sprawie zatwierdzenia „Zasad pracy specjalności w jednostkach harcerskich”

§ 1

Na podstawie § 70 ust. 3 pkt 12) Statutu ZHP Główna Kwatera ZHP zatwierdza instrukcję w sprawie „Zasad pracy specjalności w jednostkach harcerskich”.

§ 2

Zasady stanowią załącznik do niniejszej uchwały.

§ 3

Uchwała wchodzi w życie z dniem 01 września 2011 r. i z tym dniem traci moc uchwała Głównej Kwatery ZHP nr 128/2004 z dnia 21 października 2004 r.
w sprawie zatwierdzenia „Zasad pracy specjalności harcerskich”.

Naczelnik
Związku Harcerstwa Polskiego

hm. Małgorzata Sinica

Załącznik do Uchwały Głównej Kwatery ZHP nr 57/2011
z dnia 12 maja 2011 r.
w sprawie zatwierdzenia „Zasad pracy specjalności w jednostkach harcerskich”

Zasady pracy specjalności w jednostkach harcerskich
1. Postanowienia ogólne

1.1. Specjalność harcerska jest sposobem realizacji programu harcerskiego poprzez wzbogacenie go  o treści charakterystyczne dla danego rodzaju aktywności.
1.2. Realizacja wychowania specjalnościowego w ZHP  wiąże się ze stosowaniem specyficznych form pracy, symboliki i obrzędowości oraz instrumentów metodycznych w postaci sprawności i odznak specjalnościowych, uprawnień państwowych i specjalistycznych itp.
1.3. Realizacja większości przedsięwzięć i działań specjalności harcerskich wymaga zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa.
1.4. Program wychowania specjalnościowego w ZHP realizowany jest przez drużyny, kręgi, zastępy i kluby specjalnościowe - określane w niniejszym dokumencie jako środowiska specjalnościowe - skupiające harcerzy, harcerzy starszych, wędrowników, instruktorów i członków wspierających.
1.5. Wymagania stawiane środowiskom specjalnościowym sprawiają, iż zdobycie miana Drużyny (Zastępu,  Gromady, Kręgu, Klubu) Specjalnościowej ma charakter wyróżnienia.
1.6. Jeżeli w niniejszym dokumencie mowa o drużynie, należy przez to rozumieć drużynę harcerską, starszoharcerską, wędrowniczą lub wielopoziomową. W drużynie wielopoziomowej działają małe grupy (np. szóstki, zastępy, patrole) z co najmniej dwóch grup metodycznych. Gromada zuchowa może realizować program wychowania specjalnościowego jedynie w przypadku funkcjonowania w ramach szczepu specjalnościowego.
1.7. Jeżeli w niniejszym dokumencie mowa jest o właściwym komendancie dotyczy to komendanta hufca lub chorągwi, który powołał daną jednostkę.
1.8. Jeżeli w niniejszym dokumencie mowa o właściwej komendzie dotyczy to komendy hufca lub chorągwi, właściwej terytorialnie dla danej jednostki.
1.9. Jeżeli w niniejszym dokumencie jest mowa o właściwym inspektoracie dotyczy to właściwego merytorycznie inspektoratu Wydziału Specjalności GK ZHP lub uprawnionego inspektoratu (referatu)  chorągwianego, która nadzoruje merytorycznie pracę danej jednostki.

2. Kryteria drużyny specjalnościowej

2.1. Drużyna ubiegająca się o miano Drużyny Specjalnościowej opracowuje na podstawie szczegółowych kryteriów wybranej specjalności, będących załącznikiem do niniejszej instrukcji, program rocznej działalności i zatwierdza go we właściwej komendzie, po uzyskaniu pozytywnej opinii właściwego inspektoratu.
2.2. Drużyna realizuje taki program, aby jej członkowie poprzez zdobywanie sprawności, realizację zadań zespołowych, projektów i znaków służb, zdobywanie odznak specjalnościowych, stopni harcerskich
i instruktorskich, uprawnień państwowych i specjalistycznych w zgodzie z metodą harcerską pogłębiali swoją wiedzę i doskonalili umiejętności z zakresu wybranej specjalności.
2.3. Drużyna składa w terminie do końca września każdego roku raport z realizacji programu oraz plan pracy na rok następny właściwemu inspektoratowi, który na podstawie pozytywnej oceny realizacji zadań zawartych w zatwierdzonym uprzednio programie wnioskuje do właściwego komendanta o przyznanie jej miana Drużyny (Gromady, Kręgu) Specjalnościowej bieżącego roku harcerskiego w specjalności zdobywanej przez jednostkę.
2.4. Decyzję o przyznaniu miana ogłasza rozkazem właściwy komendant. 
2.5. Miano Drużyny Specjalnościowej nadawane jest na okres jednego roku harcerskiego.
2.5.1. Jeżeli drużyna nie uzyska pozytywnej opinii właściwego inspektoratu  dotyczącej pracy ze specjalnością w ciągu roku - traci prawo używania wyróżniającego miana w roku następnym. Decyzję komendant ogłasza w rozkazie.
2.5.2. W uzasadnionych przypadkach właściwy inspektorat może wyrazić zgodę na realizację rocznego programu naprawczego który pozwoli na uzyskanie wyróżniającego miana. W szczególnie uzasadnionych przypadkach właściwy inspektorat, za zgodą kierownika Wydziału Specjalności GK ZHP, może jednorazowo przedłużyć realizację programu naprawczego o kolejny rok.
2.5.3. Od negatywnej opinii właściwego inspektoratu przysługuje odwołanie do kierownika Wydziału Specjalności GK ZHP.
2.6. Drużyna w danym roku harcerskim może realizować tylko jedną specjalność. W przypadku drużyn straszoharcerskich i wędrowniczych poszczególne zastępy i patrole mogą zdobywać miano Zastępu (Patrolu) Specjalnościowego. Zastęp (patrol) występuje o nadanie miana do drużynowego. Procedura przebiega w sposób analogiczny do opisanej w punktach 2.1.-2.5.
2.7. Harcerska drużyna specjalnościowa dba o wymianę doświadczeń z innymi drużynami, uczestnicząc w zlotach, turniejach, harcach i grach oraz w pracach referatów i inspektoratów swojej specjalności.
2.8. Drużynowym powinien być instruktor ZHP lub członek ZHP z otwartą próbą na stopień przewodnika, posiadający wiedzę i umiejętności z danej specjalności, udokumentowane ukończeniem kursu specjalistycznego lub uprawnieniem państwowym. W przypadku, kiedy drużynowy nie posiada takich kwalifikacji, w drużynie powinien być specjalista danej specjalności - szef wyszkolenia specjalnościowego.
2.9. Szczególnym obowiązkiem drużynowego jest czuwanie nad bezpieczeństwem uczestników podczas realizowanych zadań, przez zapewnienie uczestnikom wykwalifikowanej kadry dysponującej właściwymi uprawnieniami instruktorskimi, sprzętu spełniającego warunki bezpieczeństwa wymaganymi przez przepisy państwowe oraz ubezpieczenia uczestników zajęć w zakresie następstw nieszczęśliwych wypadków oraz kadry w zakresie odpowiedzialności cywilnej (stosownie do stopnia ryzyka).
2.10. Drużyna w porozumieniu z właściwą komendą współpracuje z organizacjami instytucjami pomocnymi w realizacji wybranej specjalności.

3. Kryteria harcerskiego klubu specjalnościowego

3.1. Harcerski Klub Specjalnościowy (zwany dalej Klubem) może być powołany przez właściwego komendanta na wniosek co najmniej 6 instruktorów, wędrowników, członków starszyzny harcerskiej lub członków wspierających ZHP.
3.2. Decyzję o powołaniu Klubu właściwy komendant ogłasza w rozkazie.
3.3. Członkami Klubu mogą być:

  • instruktorzy, członkowie starszyzny harcerskiej i członkowie wspierający ZHP,
  • zuchy, harcerze, harcerze starsi i wędrownicy, nie mogący rozwijać swoich zainteresowań w macierzystych drużynach, którzy jednak pozostają w nich z podstawowym przydziałem służbowym.

3.4. Na czele Klubu stoi Przewodniczący (Prezes; Komandor). Przewodniczącego Klubu mianuje właściwy komendant. Przewodniczącym Klubu powinien być instruktor ZHP posiadający wiedzę i umiejętności z danej specjalności, udokumentowane ukończeniem kursu specjalistycznego lub uprawnieniem państwowym. W przypadku, kiedy przewodniczący nie posiada takich kwalifikacji, w klubie powinien być specjalista danej specjalności – szef wyszkolenia specjalnościowego.
3.5. Klub może prowadzić działalność na rzecz dzieci i młodzieży niezrzeszonej w ZHP. Jest to element służby harcerskiej na rzecz społeczności lokalnej. Osoby niezrzeszone w ZHP nie mogą być członkami Klubu.
3.6. Klub prowadzi działalność w oparciu o plan pracy przedstawiony właściwej komendzie. Plan pracy powinien być tak skonstruowany, aby poprzez zdobywanie sprawności, odznak specjalistycznych i uprawnień państwowych, jego członkowie realizowali wybraną specjalność i podnosili swoje kwalifikacje.
3.7. Działalność Klubu jest oceniana, według procedury przewidzianej dla Drużyny Specjalnościowej.
3.8. Klub prowadzi i przechowuje następującą dokumentację pracy wychowawczo-organizacyjnej: książkę pracy wraz z rejestrem członków; plan pracy; teczkę korespondencji.
3.9. Klub prowadzi działalność finansowo-gospodarczą zgodnie z przepisami obowiązującymi w ZHP.
3.10. Klub współpracuje z organizacjami i instytucjami specjalizującymi się w wybranej specjalności.
3.11. Nazwę „klub” mogą stosować także specjalnościowe szczepy (związki drużyn) które stosowały ją w chwili wejścia w życie niniejszych Zasad.

4. Organizacja i kierowanie pracą specjalności

4.1. Za rozwój, wspieranie i nadzór nad pracą harcerskich specjalności w imieniu Głównej Kwatery ZHP odpowiada kierownik Wydziału Specjalności GK ZHP.
4.2. Miejsce Wydziału Specjalności w strukturze ZHP, jak też zakres obowiązków
i uprawnień kierownika wydziału określa Naczelnik ZHP.
4.3. W skład Wydziału Specjalności wchodzą inspektoraty specjalnościowe. Inspektoraty specjalnościowe i ich szefowie powoływani są przez Naczelnika ZHP na wniosek kierownika Wydziału Specjalności lub też środowisk reprezentujących daną specjalność.
4.4. Na czele inspektoratu stoi komenda inspektoratu, w skład której wchodzi szef inspektoratu oraz przynajmniej dwóch członków komendy. Szef inspektoratu jest instruktorem Wydziału Specjalności.
4.5. Wszyscy członkowie komendy inspektoratu muszą być instruktorami ZHP (przy czym komendant co najmniej w stopniu podharcmistrza), dysponować zgodą macierzystej komendy chorągwi na pracę w inspektoracie oraz akceptacją kierownika Wydziału Specjalności.
4.6. Szczegółowy zakres zadań komendy inspektoratu określa Naczelnik ZHP.
4.7. Ze względów historycznych lub też organizacyjnych dopuszcza się inne nazewnictwo niż “inspektorat”, czy też “szef i komenda inspektoratu”.
4.8. Za rozwój, wspieranie i nadzór nad pracą harcerskich specjalności na terenie chorągwi odpowiada kierownik referatu specjalności lub innego chorągwianego zespołu, który realizuje zadania z zakresu specjalności oraz szefowie chorągwianych inspektoratów specjalnościowych. Zakres obowiązków referatu, inspektoratów oraz zakres obowiązków i uprawnień kierownika referatu i szefów inspektoratów określa komendant chorągwi.
4.9. W hufcu, gdzie działają Drużyny Specjalnościowe, komendant hufca może powołać zespół drużyn specjalnościowych, określając szczegółowy zakres jego działań.
4.10. Wykazy (rejestr) jednostek poszczególnych specjalności prowadzą właściwe inspektoraty. Na stronie internetowej Wydziału Specjalności GK ZHP prowadzony jest ogólnopolski wykaz (rejestr) jednostek specjalnościowych ZHP.

5. Wykaz specjalności harcerskich

5.1. Ustanawia się następujące specjalności harcerskie:

  • artystyczna,
  • ekologiczna,
  • jeździecka i kawaleryjska,
  • Harcerskiej Służby Granicznej,
  • Harcerskiej Służby Porządkowej,
  • Harcerskiej Służby Ruchu Drogowego,
  • lotnicza,
  • łącznościowa i Informatyczna,
  • obronna,
  • Poczt Harcerskich,
  • ratownicza,
  • pożarnicza,
  • sportowa,
  • turystyczno – krajoznawcza,
  • wodna i żeglarska,
  • historyczno –rekonstrukcyjna.

5.2. Specjalizacja w innej dziedzinie, nie ujętej w powyższym wykazie, jest możliwa po uzyskaniu akceptacji programu specjalnościowego przez Wydział Specjalności GK ZHP.
5.3.  Szczegółowe kryteria poszczególnych specjalności określają inspektoraty specjalnościowe przy akceptacji kierownika Wydziału Specjalności GK ZHP. O ile inspektorat nie funkcjonuje kryteria określa Wydział Specjalności GK ZHP. Szczegółowe kryteria poszczególnych specjalności podlegają ogłoszeniu w rozkazie Naczelnika ZHP.


WODNIACY

http://woda.jestekstra.pl/modules/mastop_publish/?tac=5